Milica Janković

milica-jankovic

Milica Janković (Požarevac, 23. novembar 1881 – Niška Banja, 27. jul 1939) je bila srpska književnica. Koristila je pseudonime: L. Mihajlović, Leposava Mihajlović.

Rođena je u Požarevcu, u uglednoj trgovačkoj porodici – otac joj je bio poznati požarevački trgovac Danilo Janković. Imala je dve starije sestre i mlađeg brata.

Porodične okolnosti u njenom najranijem deti­njstvu su bile veoma nepovoljne. Njen otac je pretrpeo velike finansijske gubitke i doveo porodicu na ivicu egzistencije. To se odrazilo na brak i dovelo do njegovog razvoda. Zbog porodičnih nesuglasica, 1884. godine, Miličina majka s njom, njenim sestrama i bratom odlazi od supruga i vraća se svojim roditeljima i bratu u Veliko Gradište, prekidajući sve kontakte sa suprugom. Zbog toga se Milica svog oca gotovo nije ni sećala.

Osnovnu školu je završila u Velikom Gradištu, u Beogradu šest razreda Više ženske škole i kao učenica Bete i Riste Vukanović, Slikarsku školu (1902), koja je u tom trenutku bila privatna obrazovna ustanova. Potom je učitelj veština u Višoj ženskoj i ­Učiteljskoj školi u Kragujevcu (1902–1906). Godine 1904. je radi stručnog usavršavanja boravila u Minhenu. Naučila je ruski i francuski i prevodila je s ruskog.

U dvadeset prvoj godini razbolela se od tuberkuloze i kostobolje. Rat 1914. je zatiče u Splitu na lečenju. Preko Italije i Grčke vraća se u Srbiju. Okupaciju 1915–1918. je provela bolesna u Vrnjačkoj Banji i Trsteniku. Posle rata je nastavnica crtanja u Drugoj ženskoj gimnaziji u Beogradu. Lečila se u banjama, na moru i u Parizu (1928). Skoro deset godina je bila nepokretna, vezana za postelju. Pisala je pesme u stihu i prozi, pripovetke za odrasle, omladinu i decu, romane, putopise, skice, prigodne članke, književne i umetničke prikaze.

Pisala je redovno i gotovo do smrti, te je iza sebe ostavila delo obima oko 2.000 stranica. Paralelno se bavila i književnošću za decu. Recepcija njenog stvaralaštva tokom života je bila značajna i bila je čitana ne samo u Srbiji već i u neposrednom okruženju, pogotovo u Hrvatskoj i Bosni, a njeni radovi su prevedeni na nekoliko jezika. Bila je pristalica socijalisti­čkih ideja. Za vreme školovanja se družila s Milicom i Ankom Anđelković, pobornicama i aktivistkinjama socijalističkog i radničkog pokreta. O Anki Anđelković je napisala i tekst u kome je iznela i svoje stavove o idejama Svetozara Markovića, koji je objavljen tek 1977. godine. Čitala je Černiševskog, a za vreme boravka u Minhenu 1904. godine ­upoznala se s ruskim studentima i pristupila njihovom kružoku, te je tako bila upoznata sa socijalističkim idejama i razmišljanjima o revoluciji. Njena književna dela su bila među najčitanijima u međuratnom periodu. Sarađivala je s najznačajnijim časopisima i novinama tog vremena: Srpski književni glasnik, Delo, Venac, Bosanska vila, Beogradske novine, Savremenik, Književni jug, Politika, Misao, Ženski pokret, Žena i svet, Ženski svet, Južni pregled, Letopis Matice srpske, Život i rad, Beogradske opštinske novine i mnogim drugim. Znala je ruski i francuski jezik. Prevodila je sa ruskog jezika i prevela je Tolstojevu trilogiju Detinjstvo, Dečaštvo, Mladost, kao i roman P. Arcibaševa Osvetnik. Prevod Tolstojevog dela je nekoliko puta preštampavan. Bila je veoma obrazovana i načitana književnica. Pripovetke ove autorke su prevedene na češki, slovački, bugarski i engleski jezik. Međutim, i pored veoma značajnog dela, njegove popularnosti u međuratnom periodu i obimne recepcije tokom života autorke, nakon njene smrti nijedno njeno delo nije preštampano, niti su postojala ozbiljnija recepcija i sistematska tumačenja.

Najznačajnija dela su joj: Ispovesti (1913), Pre sreće (1918), Kaluđer iz Rusije (1919), Neznani junaci (1919), Čekanje (1920), Istinite priče za decu i o deci (1922), Priroda i deca (1922), Smrt i život (1922), Plava gospođa (1924), Dušica (1924), Pripovetke za školsku omladinu 1 (1927) Pripovetke za školsku omladinu 2 (1929), Plavi dobroćudni vali (1929), Grigorije Božović: Sa sedla i samara, urezane istine, i čudesni kutovi (1930), Među zidovima (1932), Mu­tna i krvava (1932), Putem (1932), Zec i miš (1934), Žuta porodica i druge priče (1935), Ljudi iz skamije (1937).

 

 

ŠTAMPANA IZDANJA – SRBIJA

ŠTAMPANA IZDANJA – SVET